"เมืองทองเนื้อเก้า มะพร้าวสับปะรด สวยสดหาเขาถ้ำ งามล้ำน้ำใจ"

ทิศเหนือ จดจังหวัดเพชรบุรี
ทิศใต้ จดจังหวัดชุมพร
ทิศตะวันออก จดอ่าวไทย
ทิศตะวันตก จดประเทศพม่า โดยมีเทือกเขาตะนาวศรีเป็นเส้นกั้นพรมแดน

มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 6,767.6 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ คือ อำเภอหัวหิน อำเภอปราณบุรี อำเภอกุยบุรี อำเภอเมือง อำเภอทับสะแก อำเภอบางสะพาน อำเภอบางสะพานน้อย


พระราชวังไกลกังวล
ตั้งอยู่ห่างจากหัวหินไปทางทิศเหนือประมาณ 3 กิโลเมตร บนถนนเพชรเกษม กิโลเมตรที่ 229 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นโดยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ สำหรับใช้เป็นที่ประทับในฤดูร้อน และพระราชทานแด่สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้หม่อมเจ้าอิทธิเทพสรรค์ กฤษดากร ผู้อำนวยการกรมศิลปากรในสมัยนั้นเป็นผู้ออกแบบ และเป็นผู้อำนวยการสร้าง

เริ่มก่อสร้างเมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ.2469 ต่อมาได้รับการซ่อมแซม และก่อสร้างเพิ่มเติมในสมัย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน

ในบริเวณมีพระตำหนักหลายหลังมีชื่อคล้องจองกันได้แก่พระตำหนักเปี่ยมสุข ปลุกเกษม เอิบเปรม เอมปรีดิ์ สร้างอยู่กลางอุทยานไม้ดอก ไม้ประดับนานาพันธุ์ โดยมีพื้นที่ด้านหน้าติดชายทะเล นอกจากนี้ยังมี พิพิธภัณฑ์หอย ที่ได้รวบรวมหอยทุกชนิด

พระราชวังไกลกังวล เปิดให้ชมทุกวันไม่เว้นวันหยุดตั้งแต่ 9.00-16.00 น. (ขายบัตรถึงเวลา 15.15 น.) อัตราค่าเข้าชม ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท สอบถามรายละเอียดโทร. (032) 511-115 โปรดแต่งกายสุภาพ

ตัวเมืองหัวหิน
อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 195 กิโลเมตร และอยู่ก่อนถึงตัวเมือง ประจวบคีรีขันธ์ 90 กิโลเมตร ตลาดหัวหินเป็นตลาดใหญ่ มีร้านอาหาร ร้านขายของที่ระลึก และโรงแรมมากมาย การคมนาคมสะดวก มีบริการ รถสามล้อ รถสองแถวรับจ้าง และรถเช่าไปยังสถานที่ต่างๆ ในตัวอำเภอ และสถานที่ใกล้เคียง ด้านทิศตะวันออกของตัวเมืองเป็นชายหาด มีทาง ลงหาดอยู่ที่ถนนดำเนินเกษม แยกซ้ายมือจากทางหลวงหมายเลข 4 บริเวณกิโลเมตรที่ 232 หาดหัวหินเป็นสถานที่ตากอากาศที่มีชื่อเสียง มานาน มีทรายขาวละเอียด เหมาะแก่การเล่นน้ำ

เขาหินเหล็กไฟ
ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเทศบาลหัวหิน เชิงเขาติดสนามกอล์ฟรถไฟ หัวหิน มีเนื้อที่ 325 ไร่ สูงประมาณ 162 เมตร สามารถมองเห็นทิวทัศน์ ของหัวหินได้โดยรอบ บนยอดเขาเป็นที่ราบกว้าง ตกแต่งเป็นสวน สาธารณะ สวนสุขภาพ และจุดชมวิว

น้ำตกป่าละอู
ตั้งอยู่ในป่าละอู มีพื้นที่ครอบคลุมถึง 273,125 ไร่ อุดมไปด้วยป่าไม้เขียวชอุ่ม และสัตว์ป่านานาชนิด อีกทั้งยังเป็นที่อยู่อาศัยของชาวกะเหรี่ยงจำนวนหนึ่ง ป่าละอูจัดอยู่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน มีหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ ป่าละอูของกรมป่าไม้ ตั้งอยู่ใกล้อ่างเก็บน้ำก่อนถึงตัวน้ำตกประมาณ 2 กิโลเมตร

น้ำตกป่าละอูประกอบด้วยน้ำตกละอูใหญ่ และน้ำตกละอูน้อย ซึ่งไหลลดหลั่นกันมาอย่างสวยงามถึง 11 ชั้น สามารถลงเล่นน้ำได้ ช่วงที่เหมาะแก่การท่องเที่ยวอยู่ระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน

การเดินทาง จากตลาดหัวหิน มีทางแยกจากถนนเพชรเกษมไปทางทิศตะวันตก ตามทางหลวงหมายเลข 3219 จนสุดถนนราว 63 กิโลเมตร ให้เลี้ยวขวาเข้าไปหมู่บ้านฟ้าประทาน แล้วเดินทางต่อไปอีก 4 กิโลเมตร ซึ่งสามารถเช่ารถสองแถวไป-กลับได้ ราคาประมาณ 800 บาท ซึ่งจอดอยู่ที่ถนนชมสินธุ์

นักท่องเที่ยวต้องเสียค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานฯ ผู้ใหญ่คนละ 20 บาท เด็กคนละ 10 บาท ในกรณีที่ต้องการพักค้างแรม ทางอุทยานฯ มีบริการเต็นท์ให้เช่า คนละ 100 บาท/คน/คืน หรือ จะนำเต็นท์มาเองก็ได้ ติดต่อขออนุญาตพักค้างแรมในเขตอุทยานฯ ได้ที่หน่วยพิทักษ์อุทยานน้ำตกป่าละอู อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ 77110 หรือที่ทำการอุทยานฯ แก่งกระจาน อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี หรือจะติดต่อได้ที่อุทยานแห่งชาติกรมป่าไม้ บางเขน กรุงเทพฯ โทร.(02) 561-4292 ต่อ 724-5, 579-5734, 579-7223

เขาตะเกียบ และเขาไกรลาส
เป็นภูเขาสองลูกที่อยู่ใกล้กัน อยู่ห่างจากตัวอำเภอหัวหินเพียง 4 กิโลเมตร จากแยกถนนเพชรเกษมกิโลเมตรที่ 235 มีรถสองแถวจากหัวหินถึงเขาตะเกียบด้วย เขาตะเกียบตั้งอยู่บนหาดทราย เป็นเขาที่ยื่นออกไปในทะเล มีโขดหินสวยงาม ทรายขาวละเอียด การขึ้นเขาสะดวกสบาย บนยอดเขาร่มเย็นแลดูทิวทัศน์บริเวณชายทะเลรอบ ๆ ได้ พร้อมทั้งมีร้านอาหาร และที่พักหลายแห่ง

สวนสนประดิพัทธ์
อยู่ห่างจากหัวหิน 8 กิโลเมตร เข้ามาทางแยกจากถนนเพชรเกษม กม.ที่ 240 เข้าไป 500 เมตร สวนนี้มีชื่อเต็มว่า "สถานที่พักฟื้นและพักผ่อนสวนประดิพัทธ์" อยู่ในความดูแลของศูนย์การทหารราบปราณบุรี สวัสดิการทหารบก มีร้านอาหารและบ้านพัก ติดต่อขอทราบรายละเอียด ได้ที่ โทร. (032) 511239-40, 536581-3

เขาเต่า
อยู่ในเขตอำเภอหัวหิน ช่วงทางแยกจากถนนเพชรเกษมกิโลเมตรที่ 243-244 จะมีทางแยกซ้ายมือเข้าไปอีก 1 กิโลเมตร มีหาดทรายที่สวยงามอยู่ 2 แห่ง คือ หาดทรายน้อย และหาดทรายใหญ่ นอกชายฝั่งออกไปไม่ไกลนักมีเกาะขนาดเล็ก บนเกาะมีเปลือกหอยชนิดต่างๆ ทับถมกันอยู่มากมาย

อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด
ตั้งอยู่ในเขตอำเภอกุยบุรี และอุทานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 98 ตารางกิโลเมตร หรือ 61,300 ไร่ ลักษณะภูมิประเทศ ภายในตัว อุทยานประกอบด้วยภูเขาแบบเขาหินปูนสูงสลับซับซ้อน ทุ่งกว้างใหญ่ ใกล้ชายฝั่งทะเล เกาะต่าง ๆ นอกจากนี้ยังเป็นที่รวมพันธุ์ไม้นานาชนิด และเป็นที่อาศัยของสัตว์ต่างๆ ซึ่งมีมากในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2509 และเป็นอุทยานแห่งชาติประเภทชายฝั่งทะเลแห่งแรกของประเทศไทย
การเดินทาง จากถนนเพชรเกษมมีทางแยกเข้าอุทยานฯ ได้ 2 เส้นทาง ได้แก่ กิโลเมตรที่ 256 บริเวณสี่แยกอำเภอปราณบุรี เดินทางไปยังที่ทำการอุทยานฯ อีกประมาณ 38 กิโลเมตร และที่กิโลเมตรประมาณ 286.5 ก่อนถึงอำเภอกุยบุรี 6 กิโลเมตร มีทางแยกไปที่ทำการอุทยานฯ อีก 13 กิโลเมตร ถ้าเดินทางโดยรถประจำทาง หรือลงที่สถานีรถไฟปราณบุรีเข้าอุทยานฯ เป็นระยะทาง 38 กิโลเมตร ภายในอุทยานฯ มีสถานที่น่าสนใจได้แก่

จุดชมวิวเขาแดง อยู่บนยอดเขาหนึ่งของเขาแดง เวลาที่เหมาะแก่การขึ้นชมวิว คือ ตอนเช้ามืดประมาณ 05.30 น. เนื่องจากสามารถชมพระอาทิตย์ขึ้น และทัศนียภาพโดยรอบๆ ได้อย่างสวยงาม ต้องเดินเท้าจากที่ทำการอุทยานฯ ไปยังยอดเขาแดง ระยะทางประมาณ 500 เมตร ใช้เวลาประมาณ 30 นาที
คลองเขาแดง นักท่องเที่ยวสามารถเช่าเรือได้จากหมู่บ้านเขาแดงและที่หมู่บ้านบางปู โดยลงเรือที่ท่าน้ำหน้าวัดเขาแดง ล่องไปตามลำคลองประมาณ 3-4 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางไป-กลับ ประมาณ 1 ชั่วโมงครึ่ง มีนกนานาชนิดให้ชม เวลาที่เหมาะแก่การล่องเรือ คือ ประมาณ 16.30-17.00 น. เพราะอากาศไม่ร้อน และสามารถชมพระอาทิตย์ตกได้อย่างสวยงาม
หาดสามพระยา อยู่เหนือที่ทำการไปทางเหนือประมาณ 3.5 กิโลเมตร เป็นหาดทรายที่สวยงาม มีต้นสนทะเลขึ้นอยู่ทั่วไป ชายหาดมีความยาว 1 กิโลเมตร มีสถานที่สำหรับกางเต็นท์และบ้านพักไว้บริการนักท่องเที่ยว
ถ้ำไทร อยู่บนเส้นทางเดียวกับถ้ำแก้ว เส้นทางนี้จะผ่านหมู่บ้าน พุน้อย หมู่บ้านพุใหญ่ หมู่บ้านเขาแดง และหมู่บ้านคุ้งโตนด ซึ่งถ้ำไทรนี้อยู่ใกล้กับหมู่บ้านคุ้งโตนดนี้เอง การขึ้นไปชมถ้ำจะต้อง ปีนภูเขาขึ้นไปประมาณ 20-30 นาที
ถ้ำแก้ว ห่างจากตัวเมืองปราณบุรีประมาณ 2 กิโลเมตร มีทาง แยกขวามือเข้าไปอีกประมาณ 21 กิโลเมตร จากนั้นจะต้องเดิน เข้าไปอีกประมาณ 10-15 นาที ถ้ำนี้มีความสวยงามและลึกมาก จะต้องเตรียมไฟฉายหรือตะเกียงเพื่อใช้ส่องชมถ้ำ
หาดแหลมศาลา และถ้ำพระยานคร ตั้งอยู่ที่บริเวณเขาเทียน ใกล้บ้านบางปู ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ไปทางทิศเหนือประมาณ 16 กิโลเมตร นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางโดยทางเรือ โดยเช่าเรือจากหมู่บ้านบางปู ใช้เวลาเดินทางประมาณ 30 นาที หรือจะเดินข้ามเขาเทียนเป็นระยะทางประมาณ 480 เมตร จากชายหาดมีทางเดินขึ้นเขาไปยังถ้ำพระยานคร ระหว่างทางมีบ่อน้ำกรุด้วยอิฐเผารูปสี่เหลี่ยมคางหมู กว้าง1 เมตร ลึก 4 เมตร เรียกว่า "บ่อพระยานคร"

ตามประวัติเล่าว่าในสมัยรัชกาลที่ 1 เจ้าพระยานคร ผู้ครองเมืองนครศรีธรรมราชได้แล่นเรือผ่านทางเขาสามร้อยยอด และได้เกิดพายุใหญ่ไม่สามารถเดินทางต่อไปได้ จึงได้จอดพักเรือรบพายุที่ชายหาดแห่งนี้เป็นเวลาหลายวัน จึงได้สร้างบ่อน้ำเพื่อใช้ดื่ม "ถ้ำพระยานคร" เป็นถ้ำขนาดใหญ่ บนเพดานถ้ำมีปล่องให้แสงสว่างลอดเข้ามาได้

จุดเด่นของถ้ำแห่งนี้คือ "พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์" เป็นพลับพลาแบบจตุรมุข สร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อปี พ.ศ.2433 เป็นฝีพระหัตถ์ของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าขจรจรัสวงศ์ ทรงสร้างขึ้นในกรุงเทพฯ แล้วส่งมาประกอบทีหลังโดยให้พระยาชลยุทธโยธินเป็นนายงานก่อสร้าง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จมายกช่อฟ้าด้วยพระองค์เอง พระที่นั่งคูหาถฤหาสน์ นับเป็นเครื่องเชิดชูอย่างยิ่งของถ้ำพระยานคร และกลายเป็นสัญลักษณ์ตราประจำจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในปัจจุบัน
ที่พักของอุทยานฯ จะมีบริเวณ เขาแดง และที่ หาดแหลมศาลา และยังมีบริการเต็นท์ให้เช่า ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ อุทยานแห่งชาติ (ทางทะเล) กรมป่าไม้ บางเขน กรุงเทพฯ โทร.(02) 561-2919-20, 561-4294 ต่อ 746-7 , 579-5734, 579-7223

อ่าวประจวบคีรีขันธ์
เป็นที่ตั้งของตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ มีความยาวประมาณ 8 กิโลเมตร โดยเริ่มจากเขาตาม่องล่ายทางด้านทิศเหนือ เป็นวงโค้งไปจดเขาล้อมหมวกทางด้านทิศใต้ หน้าอ่าวมีเกาะรูปร่างแปลกตาอยู่หลายเกาะ ทำให้ทิวทัศน์ของอ่าวดูสวยงาม

เขาช่องกระจก
เป็นภูเขาขนาดเล็ก อยู่ด้านหลังศาลากลางจังหวัด มีบันไดขึ้นไปจนถึงยอดเขา ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระบรม สารีริกธาตุและพระพุทธบาทจำลอง ด้านทิศเหนือของภูเขามีช่องโปร่งดูคล้ายกับกรอบของกระจก จากยอดเขา สามารถมองเห็นทิวทัศน์ของตัวเมืองและอ่าวประจวบได้อย่างสวยงาม

การเข้าพักที่อ่าวมะนาวต้องทำ หนังสือติดต่อผู้บังคับการกองบิน 53 อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ หรือติดต่อ ฝ่ายประชาสัมพันธ์ กองบิน 53 โทร. 02) 225-0098 ต่อ 2146, 2343 (ห้องพัดลม) และ (02) 225-0098 ต่อ 2512, 2590 (ห้องแอร์)

อุทยานแห่งชาติหาดวนกร
ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2535 ชายหาดมีความยาวประมาณ 7 กิโลเมตร เรียงรายด้วยทิวสนเป็นแนวไปตามชายหาด อุทยานฯ อยู่ห่างจากตัวเมืองไปทางทิศใต้ ถนนเพชรเกษมประมาณ 23 กิโลเมตร มีทางแยกซ้ายประมาณ 3.5 กิโลเมตร

อุทยานฯ มีบริการเต๊นท์ให้นักท่องเที่ยวเช่า ติดต่อได้ที่ อุทยานแห่งชาติหาดนวกร ตำบลห้วยยาง อำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ 77130 นอกจากนี้ที่คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีบ้านพักเป็น บังกะโล และหอพัก (เรือนนอน) ติดต่อสอบถามจองที่พักได้ที่ โทร.(02) 579-0502, 942-8111

อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยาง
มีพื้นที่ครอบคลุมอยู่ในเขตอำเภอเมือง อำเภอทับสะแก และอำเภอบางสะพานใหญ่ มีพื้นที่ทั้งสิ้นประมาณ 198 ตารางกิโลเมตร หรือ 124,300 ไร่ เป็นป่าบนเทือกเขาตะนาวศรี ที่ทำการอุทยานฯ ตั้งอยู่บริเวณน้ำตกห้วยยาง เป็นน้ำตกขนาดเล็ก 7 ชั้น บริเวณอุทยานฯ ร่มรื่นน่าพักผ่อน นอกจากนี้ยังมีน้ำตกขาอ่อน และน้ำตกห้วยหินดาษ แต่การเดินทางยังไม่สะดวกนัก ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2534
การเดินทาง จากตัวเมืองไปทางทิศใต้ตามถนนเพชรเกษมถึงกิโลเมตรที่ 350-351 มีทางแยกเข้าที่ทำการอุทยานฯ อีกประมาณ 7 กิโลเมตร

นักท่องเที่ยวที่ต้องการพักแรมในเขตอุทยานฯ จะต้องนำเต็นท์ไปเอง ติดต่อได้ที่ อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยาง ตำบลห้วยยาง อำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ 77130

ด่านสิงขร
อยู่ห่างจากถนนเพชรเกษมประมาณ 10 กิโลเมตร ตรงบริเวณหลัก กม.ที่ 326-327 เป็นช่องทางที่พม่ากับไทยใช ้เป็นเส้นทางติดต่อกันทั้งในยามสงครามและยามสงบ

อุทยานเขาหินเทิน
เป็นบริเวณที่มีก้อนหินขนาดใหญ่หลายก้อนวางซ้อน และเกยกันอยู่ตามธรรมชาติ นับเป็นสิ่งอัศจรรย์ และแปลกตาแก่ผู้มาเที่ยวชม หากเดินทางเลยไปอีก 4 กิโลเมตร จะถึงด่านสิงขรตรงชายแดนไทย-พม่า เส้นทางนี้เคยเป็นเส้นทางเดินทัพในสมัยอยุธยาตอนปลาย ชื่อของอุทยานมาจากลักษณะของก้อนหินขนาดใหญ่ที่มาตั้งซ้อนกัน หรือพิงกันเกิดเป็นทางเดินแคบ ๆ ไปสู่ลานกว้างหลาย ลานบนยอดเขา จากยอดเขาจะมองเห็นทิวทัศน์ของตัวเมืองและชายทะเล
การเดินทาง จากตัวเมืองไปทางทิศใต้บนตามถนนเพชรเกษม ถึงประมาณกิโลเมตรที่ 331-332 แยกขวาไปอีก 8 กิโลเมตร

หว้ากอ
เป็นดินแดนที่มีความสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์ของวงการวิทยาศาสตร์ไทย เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงคำนวณไว้ล่วงหน้าว่าจะมองเห็นสุริยุปราคาเต็มดวงที่หว้ากอแห่งนี้ และได้เสด็จมามอดพระเนตรพร้อมด้วยนักวิทยาศาสตร์ และทูตานุฑูตชาวต่างประเทศ เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2541 จากตัวเมืองเดินทางมาทางทิศใต้ 12 กิโลเมตร ตามถนนเพชรเกษมถึงกิโลเมตรที่ 225-226 จะมีทางแยกเข้าหว้ากอทางด้านซ้ายมือ

อ่าวแม่รำพึง
ห่างจากถนนเพชรเกษมตามทางแยกเข้าอำเภอบางสะพาน บริเวณ กม.ที่ 398 ไปประมาณ 17 กิโลเมตร เป็นชายหาดที่มีบรรยากาศเงียบสงบ โดยมีถนนเลียบชายหาดพร้อมร้านอาหารทะเล และสถานที่พักริมทางเปิดบริการนักท่องเที่ยว

อ่าวบ่อทองหลาง
อยู่ห่างจากอ่าวแม่รำพึงตามถนนเลียบชายหาดประมาณ 4 กิโลเมตร มีชายหาดโค้งเป็นรูปวงกลมอยู่ริมเชิงเขา เป็นสถานที่เงียบสงบ ชายหาดขาวสะอาด เหมาะสำหรับการพักผ่อนและเล่นน้ำ ริมชายหาดมีร้านขายอาหารและเครื่องดื่มบริการ

อนุสรณ์สถานโผน กิ่งเพชร
โผน กิ่งเพชร หรือ มานะ สีดอกบวบ เป็นชาวอำเภอหัวหินโดยกำเนิด เกิดเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2478 มีชื่อเสียงโงดังด้านกีฬาหมัดมวยโดยเฉพาะมวยสากล เป็นที่โจษขานกันทั่วไป และเป็นแชมเปี้ยนโลกคนแรกของประเทศไทย เมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ.2503 ภายหลังได้เสียชีวิตลง เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ.2525 เทศบาลตำบลหัวหินร่วมกับหน่วยงานภาครัฐบาล และเอกชน ได้ร่วมกันจัดหาทุนสร้างอนุสรณ์สถานโผน กิ่งเพชร ณ บริเวณชายหาดหัวหินได้ทำพิธีเปิดงานวันอนุสรณ์สถานโผน กิ่งเพชร เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ.2537

สถานีรถไฟหัวหิน
สร้างในสมัยรัชกาลที่ 6 โครงสร้างของหลังคา และส่วนประกอบช่วงบนได้นำมาจากสถานีรถไฟหนองปลาดุก จังหวัดราชบุรี เป็นศิลปะที่มีความสวยงาม และเป็นที่เชิดหน้าชูตาของชาวอำเภอ

เกาะสิงห์โต
อยู่ทางด้านทิศตะวันออก จากสวนสนประดิพัทธ์ไปประมาณ 800 เมตร เป็นเกาะเล็กๆ รูปร่างคล้ายสิงห์โตนอนหมอบหันหน้ามาทางทิศเหนือ เหมาะสำหรับตกปลา แล่นเรือใบ และดำน้ำ สามารถเช่าเรือได้ที่หมู่บ้านเขาตะเกียบ ใช้เวลาเดินทางประมาณ 30-45 นาที

ปากน้ำปราณบุรี
เป็นที่อยู่ของชาวประมง อยู่แยกจากถนนเพชรเกษมตรงกิโลเมตรที่ 256 เข้าไปประมาณ 14 กิโลเมตร

อ่างเก็บน้ำปราณบุรี
ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองตาแต้ม กิโลเมตรที่ 253 ห่างจากจุดปากทางเข้าถนนเพชรเกษม ประมาณ 17 กิโลเมตร และห่างจากที่ว่าการอำเภอปราณบุรี ประมาณ 20 กิโลเมตร อ่างเก็บน้ำปราณบุรีนี้เกิดจากเขื่อนดินสร้างปิดกั้นแม่น้ำปราณบุรี สันเขื่อนยาว 1,500 เมตร กว้าง 8 เมตร สูง 42 เมตร ภูมิประเทศเป็นหุบเขา มีทิวทัศน์ที่สวยงาม ลำน้ำทอดยาวไปในพื้นที่เพาะปลูกของอำเภอปราณบุรี อำเภอกุยบุรี และอำเภอเมือง เป็นระยะทางประมาณ 65 กิโลเมตร

ศาลหลักเมืองจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
สร้างขึ้นมาในสมัย ร.ต.อำนวย ไทยานนท์ เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ทรงเปิดศาลหลักเมืองเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ.2537 เพื่อให้เป็นสิริมงคล และเป็นหลักชัยคู่บ้าน คู่เมือง

วัดเขาถ้ำคั่นกระได
ตั้งอยู่เชิงเขาบริเวณอ่าวน้อย ก่อนถึงตีนเมืองประจวบคีรีขันธ์ มีทางเข้าแยกจากถนนเพชรเกษม กิโลเมตรที่ 314 เป็นระยะทาง 3 กิโลเมตร ในบริเวณมีถ้ำขนาดเล็กประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์ ในอดีตถ้ำแห่งนี้เป็นสถานที่ซึ่งชาวเรือมักเข้ามาอาศัยหลบพายุฝน

ตำหนักกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์
ตั้งอยู่บนเขาธงชัย ท้องที่บ้านกรูด ซึ่งแยกจากถนนเพชรเกษมเข้าไปทางซ้ายมือประมาณ 16 กิโลเมตร จะพบตำหนักกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ สวยเด่นเป็นสง่าบนยอดเขาธงชัยหันหน้าออกสู่ทะเล บริเวณรอบๆ มีสวนไม้ดอก ไม้ประดับ และสำนักสงฆ์ ซึ่งเชื่อกันว่ากรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์เคยเสด็จฯ ประทับ ณ ที่แห่งนี้เพื่อพักทอดสมอเรือรบ

เกาะลำหล้า
เป็นเกาะหินขนาดปานกลางอยู่ที่ตำบลธงชัย (อยู่ระหว่างเขตอำเภอทับสะแก และอำเภอบางสะพาน) บริเวณรอบเกาะมีแนวประการัง

ถ้ำเขาม้าร้อง
ห่างจากที่ว่าการอำเภอบางสะพานไปทางทิศใต้ประมาณ 2 กิลเมตร ตั้งอยู่หมู่ที่ 1 ตำบลพงศ์ประศาสน์ ภายในถ้ำมีหลายคูหาซึ่งมีผู้ดูแลติดตั้งไฟฟ้าแสงสีต่างๆ ประดับประดาทำให้บรรยากาศในถ้ำดูสวยงามน่าสนใจ ผนังถ้ำด้านหน้ามีพระพุทธรูปวางเรียงรายตลอดแนว สถานที่กว้างขวางรถยนต์สามารถเข้าถึงปากถ้ำได้

เกาะทะลุ เกาะสังข์ เกาะสิงห์
เป็นเกาะที่อยู่ใกล้ๆ กัน อยู่ห่างจากอำเภอบางสะพานน้อยไปทางทิศตะวันออกประมาณ 3 กิโลเมตร ถ้าเดินทางทางเรือเช่าเรือจากบ้านปากคลอง ใช้เวลาประมาณ 15-20 นาที บริเวณรอบๆ เกาะอุดมไปด้วยปะการังสีสวย หาดทรายขาวสะอาด เหมาะสำหรับผู้ชอบดำน้ำดูปะการัง และตกปลา รวมทั้งตั้งค่ายพักแรมค้างคืนได้

สนามกอล์ฟหัวหิน
อยู่ห่างจากสถานีรถไฟหัวหินประมาณ 100 เมตร นักกอล์ฟทั่วไปสามารถใช้บริการได้ ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร. (032) 512-475, 531-070-2 กรุงเทพฯ โทร.(02) 669-5450

การเดินทางทางรถยนต์
จากกรุงเทพฯ สามารถเดินทางได้ 2 เส้นทาง คือ
เส้นทางแรก ใช้เส้นทางสายธนบุรี-ปากท่อ (ทางหลวงหมายเลข 35) ผ่านจังหวัดสมุทรสาคร สมุทรสงครามแล้วเลี้ยวซ้ายเข้าถนนเพชรเกษม (ทางหลวงหมายเลข 4) ผ่านจังหวัดเพชรบุรี เข้าสู่ตัวจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รวมระยะทางประมาณ 280 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 3 ชั่วโมงครึ่ง
เส้นทางที่สอง ใช้เส้นทางสายเพชรเกษม ทางหลวงหมายเลข 4 ผ่านพุทธมณฑล นครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี เข้าสู่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รวมระยะทางประมาณ 320 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 4 ชั่วโมง้



การเดินทางทางรถโดยสาร
จากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนี บริษัท ขนส่ง จำกัด มีบริการรถโดยสารประจำทางสายกรุงเทพฯ-ประจวบคีรีขันธ์ กรุงเทพฯ-หัวหิน กรุงเทพฯ-ปราณบุรี และกรุงเทพฯ-บางสะพาน เป็นประจำทุกวัน บริษัทที่ให้บริการเดินรถเส้นทางสายกรุงเทพฯ-ประจวบคีรีขันธ์ บริษัทหัวหิน-ปราณทัวร์ โทร. 0 2884 6191-2 (ตั้งแต่เวลา 04.00–22.20 น.), บริษัทพุดตานทัวร์ โทร. 0 2435 5302 , 0 2435 7414 (ประจวบ)โทร. 0 3261 1411 (ตั้งแต่เวลา 06.00–01.00 น.), บริษัทบางสะพานทัวร์ โทร. 0 2435 5105, 0 2884 8895 บางสะพาน โทร. 0 3269 1267 บ้านกรูด โทร.0 3269 5074 (รถออกเวลา 07.30 น. รถบ้านกรูดออกเวลา 12.30 น. (วันเสาร์เพิ่มรอบ 07.30 น.) ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่สถานีขนส่งสายใต้ โทร. 0 2435 1199, 0 2434 7192, 0 2435 5605 หรือ www.transport.co.th



การเดินทางทางรถไฟ
จากสถานีรถไฟหัวลำโพงมีบริการขบวนรถไฟสายใต้ผ่านหัวหิน ปราณบุรีและประจวบคีรีขันธ์ ทุกวัน รถไฟท้องถิ่นมีขบวนรถกรุงเทพฯ-หัวหิน ออกจากกรุงเทพฯ 09.25 น. ถึงหัวหิน 13.45 น. และวันเสาร์-อาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ มีขบวนรถนำเที่ยวสวนสนประดิพัทธ์แบบเช้าไปเย็นกลับ หรือ จากสถานีรถไฟธนบุรี มีขบวนรถไฟธนบุรี-หลังสวน ออกเวลา 07.20 น. ถึงหัวหิน 11.52 น. สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ หน่วยบริการเดินทาง การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร. 1690, 0 2220 4334 หรือ www.railway.co.th



การเดินทางทางเครื่องบิน
จากสนามบินดอนเมือง มีสายการบิน SGA บินระหว่างกรุงเทพฯ-หัวหิน วันละ 4 เที่ยวบิน เป็นประจำทุกวัน ใช้เวลาเดินทางเที่ยวละ 45 นาที ติดต่อ SGA Call Center กรุงเทพฯ โทร. 0 2535 7050-1 หัวหิน โทร. 0 3252 2300-1