อุทยานแห่งชาติแม่ปืม

อุทยานแห่งชาติแม่ปืม มีอาณาเขตไม่มากนัก แต่ป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรังที่ปกคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของอุทยานแห่งชาติ ก็เป็นจุดเด่นที่สร้างสีสันงดงามในยามหน้าแล้งที่ผืนป่าพากันเปลี่ยนสี อุทยานแห่งชาติมีพื้นที่ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ ป่าดอยปุย และป่าแม่ปืม ป่าดอยปุยอยู่ในเขตอำเภอพานและอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ป่าแม่ปืมอยู่ในพื้นที่อำเภอพานและอำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย และอำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา พื้นที่ประมาณ 222,500 ไร่ หรือ 356 ตารางกิโลเมตร (พื้นที่อยู่ในเขตจังหวัดเชียงราย ประมาณ 137,431 ไร่ หรือ 220 ตารางกิโลเมตร และอยู่ในเขตจังหวัดพะเยา ประมาณ 85,069 ไร่ หรือ 136 ตารางกิโลเมตร) ลักษณะภูมิประเทศ      ส่วนที่ 1 ลักษณะภูมิประเทศส่วนมากจะเป็นภูเขาสูงชัน และมีพื้นที่บนเขาน้อยมาก ความยาวจากทิศเหนือ-ใต้ ประมาณ 27 กิโลเมตร และยังเป็นต้นกำเนิดของลำน้ำแม่แก้วซึ่งตามลำน้ำจะมีลักษณะเป็นโขดหินที่สวยงามและมีน้ำไหลตลอดปี ทิศด้านลาดจะอยู่ทางด้านทิศตะวันออกและตะวันตก จุดที่สูงที่สุดจะอยู่ทางด้านทิศเหนือมีความสูงตั้งแต่ 403-936 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง      ส่วนที่ 2 ลักษณะภูมิประเทศเป็นแบบภูเขาสูงชันทอดตัวยาวจากทิศเหนือ-ใต้ มีความยาวประมาณ 32 กิโลเมตร ทิศด้านลาดจะอยู่ทางทิศตะวันออกและตะวันตกที่มีราบบนสันเขา ความกว้างโดยเฉลี่ยตลอด แนวกว้างประมาณ 4 กิโลเมตร และเป็นต้นกำเนิดของลำห้วยแม่ปืมซึ่งมีน้ำไหลตลอดปี จุดสูงที่สุดอยู่บริเวณทางด้านทิศเหนือมีความสูงตั้งแต่ 403-978 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ลักษณะภูมิอากาศ       ลักษณะภูมิอากาศของอุทยานแห่งชาติแม่ปืมเป็นแบบมรสุมเขตร้อน โดยได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ในช่วงฤดูฝน และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือในช่วงฤดูหนาว อูณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 25 องศาเซลเซียส มีอุณหภูมิต่ำสุดในเดือนธันวาคม 9-12 องศาเซลเซียส ปกติฝนตกหนักในช่วงเดือนพฤษภาคม-ตุลาคม ปริมาณน้ำฝนที่วัดได้เฉลี่ยประมาณ 1,550 มิลลิเมตรต่อปี พรรณไม้และสัตว์ป่า      ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่ปืมประกอบด้วยป่าที่แตกต่างกันถึง 4 ประเภท คือ ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าสนเขา มีพันธุ์ไม้ที่สำคัญ ได้แก่ สัก แดง ประดู่ มะค่าโมง ชิงชัน เต็ง รัง เหียง พลวง สนสองใบ และไม้วงศ์ก่อ เป็นต้น      ด้วยความหลากหลายของพืชพรรณทำให้พบสัตว์ป่าประเภทนกอยู่เป็นจำนวนมากกว่า 40 ชนิด เช่น นกเขาเขียว นกเขาเขียวก้านตองท้องสีส้ม นกเปล้าธรรมดา นกหัวขวานใหญ่สีเทา นกปรอดเหลืองหัวจุก และเหยี่ยวดง นอกนั้นก็มีสัตว์ป่าอื่นๆ อีกมากมาย เช่น เก้ง หมูป่า เสือปลา กระจง กระเล็นปลายขนหูสั้น และกระรอก เป็นต้น แหล่งท่องเที่ยว อ่างเก็บน้ำแม่ปืม      เป็นอ่างเก็บน้ำที่มีทิวทัศน์สวยงามตั้งอยู่ระหว่างอำเภอเมืองและอำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา มีเนื้อที่ประมาณ 5,000 ไร่ ห่างจากตัวจังหวัดพะเยามาทางจังหวัดเชียงรายประมาณ 22 กิโลเมตร บริเวณโดยรอบอ่างเป็นป่าเต็งรังซึ่งมีสภาพที่สมบูรณ์ และมีเส้นทางเดินชมป่าเต็งรังที่มีต้นพลวงเป็นไม้เด่น กิจกรรมการท่องเที่ยวที่ได้รับความสนใจเป็นพิเศษ ได้แก่ การนั่งพักผ่อนหย่อนใจ การชมทิวทัศน์ การเดินศึกษาธรรมชาติ การเล่นน้ำ และพายเรือ ดอยงาม      ดอยงาม หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ดอยหัวง้ม มีลักษณะเป็นภูเขายอดตัด มีที่ราบบนยอดดอยคล้ายภูกระดึง แต่มีความสูงน้อยกว่า ความสูงของพื้นที่เฉลี่ยประมาณ 800 เมตร มีที่ราบบนยอดดอยประมาณ 25 ตารางกิโลเมตร และเป็นภูเขาที่สูงที่สุดของอุทยานแห่งชาติแม่ปืม มีความสูงประมาณ 978 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง เมื่อยืนอยู่ด้านบนสามารถชมดวงอาทิตย์ขึ้นและตก รวมทั้งทิวทัศน์ของภูเขาที่สลับซับซ้อน และบริเวณใกล้เคียงกับจุดชมดวงอาทิตย์นั้น มีดงกล้วยไม้ป่าซึ่งจะขึ้นตามต้นไม้และโขดหินเป็นจำนวนมาก ถัดจากดงกล้วยไม้มาทางด้านขวาจะมีลานหินแตกที่มีไลเคน มอส เกาะอยู่เป็นบริเวณกว้าง และบริเวณนี้เองที่มีสนสองใบขึ้นอยู่อย่างหนาแน่น นับว่าจุดชมทิวทัศน์ดอยงามแห่งนี้มีระบบนิเวศที่สมบูรณ์แห่งหนึ่ง ซึ่งเหมาะแก่การศึกษาค้นคว้าวิจัย และการกางเต็นท์พักแรม จุดชมทิวทัศน์ดอยงามอยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติ (ป่าแดงงาม) จากอำเภอพาน ไปตามทางหลวงจังหวัดหมายเลข 1126 สายอำเภอพาน-ป่าแดด ถึงหลักกิโลเมตรที่ 15 เลี้ยวขวาเข้าสู่หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติ จากนั้นเดินขึ้นเขาไปประมาณ 3 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่วโมง จะถึงจุดชมทิวทัศน์ดอยงาม ดอยปุย      เป็นจุดชมป่าเปลี่ยนสีที่งดงามมาก สามารถมองเห็นทิวทัศน์ไกลไปถึงตัวเมืองเชียงราย ไปตามทางหลวงจังหวัดหมายเลข 1020 สายเชียงราย-เทิง ประมาณ 9 กิโลเมตร จะพบทางแยกขึ้นสู่ดอยปุย เขาสอง      บนสันเขาสองมีลักษณะเป็นที่ราบซึ่งมีลานหินสลับทุ่งหญ้าและป่าสนเขา ในช่วงปลายฝนต้นหนาวจะมีดอกไม้บานเต็มทุ่งและลานหิน ผู้สนใจติดต่อเจ้าหน้าที่นำทางได้ที่ที่ทำการอุทยานแห่งชาติ เส้นทางขึ้นเขาอยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ (ป่าแดงงาม) พระบาทตากผ้า      พระบาทตากผ้า อยู่ใกล้เคียงกับหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ (ป่าแดงงาม) มีลักษณะเด่นคือ จะมีก้อนหินขนาดใหญ่ 2 ก้อน ก้อนหนึ่งจะมีรอยเท้าขนาดใหญ่ซึ่งเชื่อว่าเป็นรอยพระบาทของพระพุทธเจ้า และอีกก้อนหนึ่งจะมีรอยสี่เหลี่ยมผืนผ้าคล้ายรอยตากผ้า

สิ่งอำนวยความสะดวก อุทยานแห่งชาติ ยังไม่ที่พัก-บริการไว้บริการนักท่องเที่ยว มีแต่สถานที่กางเต็นท์ให้บริการนักท่องเที่ยว เนื่องจากเป็นอุทยานแห่งชาติจัดตั้งใหม่ หากสนใจที่จะเดินทางไปท่องเที่ยวที่อุทยานแห่งชาติ นักท่องเที่ยวต้องจัดเตรียมเต็นท์และอาหารไปเอง การเดินทาง ที่ทำการอุทยานแห่งชาติแม่ปืมตั้งอยู่บริเวณอ่างเก็บน้ำแม่ปืมจากตัวเมืองพะเยาไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 สายพะเยา-เชียงราย ถึงหลักกิโลเมตรที่ 754 จะมีทางแยกขวาเข้าสู่ที่ทำการอุทยานแห่งชาติ รวมระยะทางประมาณ 22 กิโลเมตร สถานที่ติดต่อ อุทยานแห่งชาติแม่ปืม หมู่ที่ 8 บ้านป่าตึง ต.แม่ใจ อ. แม่ใจ จ. พะเยา 56130 อีเมล nirun_kamalaporn@yahoo.com