อุทยานแห่งชาติขุนน่าน
ครอบคลุมพื้นที่อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน ตั้งอยู่ในป่าสงวนแห่งชาติป่าดอยภูคาและป่าผาแดง
ในท้องที่ตำบลภูฟ้า ตำบลบ่อเกลือใต้ และตำบลดงพญา อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน
มีพื้นที่ประมาณ 155,375 ไร่ หรือ 248.6 ตารางกิโลเมตร
ลักษณะภูมิประเทศ
สภาพภูมิประเทศทั่วไปของพื้นที่ที่จะประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติขุนน่านเป็นพื้นที่ต้นน้ำชั้น
1 เอ ลักษณะพื้นที่เขาสูงชันสลับซับซ้อน ติดต่อกันเป็นเทือกเต็มพื้นที่
มีระดับความสูงตั้งแต่ 600-1,745 เมตรจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ยปานกลาง
โดยมียอดดอยผีปันน้ำในเทือกเขาผีปันน้ำ ในท้องที่ตำบลดงพญา เป็นดอยที่สูงที่สุด
สูงประมาณ 1,745 เมตรจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ย เทือกเขาที่สำคัญในพื้นที่ได้แก่
เทือกเขาภูฟ้า เทือกเขาขุนน้ำว้าน้อย เทือกเขาน้ำว้ากลาง และเทือกเขาผีปันน้ำ
เป็นต้น ไม่มีพื้นที่ที่เป็นที่ราบบนภูเขาที่สามารถ นำมาใช้ประโยชน์เป็นพื้นที่เกษตรกรรมอย่างถาวรได้
มีลำน้ำว้า อันเป็นลำน้ำสายใหญ่และสำคัญ ไหลผ่านกลางพื้นที่ในแนวทิศเหนือไหลลงทิศใต้
มีระยะทางการไหลผ่านพื้นที่ประมาณ 25.5 กิโลเมตร ต้นกำเนิดของลำน้ำว้าเกิดจากเทือกผีปันน้ำบริเวณบ้านน้ำว้าในตำบลบ่อเกลือเหนือ
นอกเขตพื้นที่ที่จะประกาศเป็น อุทยานแห่งชาติขุนน่าน ที่บ้านสะปัน
ตำบลดงพญา ผ่านกลางพื้นที่ไปออกพื้นที่ที่จะประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ
ขุนน่าน ที่บ้านผาสุข ตำบลภูฟ้า ลำห้วยสำคัญที่ไหลลงน้ำว้า ได้แก่
น้ำปาด น้ำปัน ห้วยตี๋ ห้วยห้า และน้ำแปด
ลักษณะภูมิอากาศ
เนื่องจากพื้นที่ที่จะประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติขุนน่าน
ตั้งอยู่ในภาคเหนือพื้นที่อยู่ระหว่าง เส้นรุ้ง ที่ 02-32.5 องศาเหนือ
ระหว่างเส้นแวง ที่ 27.2-48.4 องศาตะวันออก ซึ่งเป็นพื้นที่บริเวณเกือบเหนือสุดของประเทศ
สภาพภูมิประเทศเป็นเขาสูงสลับซับซ้อนเป็นที่สูง โดยอุณหภูมิของอากาศในพื้นที่จะอยู่ที่
ประมาณระหว่าง 1-7 องศาเซลเซียสในช่วงฤดูหนาว และประมาณ ระหว่าง 28-33
องศาเซลเซียสในช่วงฤดูร้อน และโดยที่พื้นที่นี้มีป่าไม้และภูเขารอบด้านห่างไกลจากชุมชนเมืองใหญ่อากาศบนพื้นที่นี้มีป่าไม้
และภูเขารอบด้านห่างไกลจากชุมชนเมืองใหญ่อากาศพื้นที่จึงมีความบริสุทธิ์
แจ่มใส สดชื่น เกือบตลอดทั้งปี ดังนั้น พื้นที่ที่จะประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติขุนน่าน
จึงมีความเหมาะสมที่จะเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ โดยเป็นสถานที่ตากอากาศ
รับอากาศสดชื่น ที่ปราศจากมลพิษในอากาศเป็นเวลานานๆ
พรรณไม้และสัตว์ป่า
สภาพพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติขุนน่านประมาณร้อยละ
90 ปกคลุมด้วยป่าดิบเขา ส่วนที่เหลือเป็นป่าดิบชื้นและทุ่งหญ้า ชนิดพันธุ์ไม้และพืชพื้นล่างที่พบในป่าดิบเขา
ได้แก่ ก่อเดือย ก่อแป้น ก่อน้ำ ก่อตาหมู ก่อนก กำลังเสือโคร่ง มณฑาป่า
จำปีป่า หว้า ผักกูด มอส และกล้วยไม้ดิน สำหรับป่าดิบชื้นซึ่งจะพบบริเวณริมน้ำ
ริมห้วย และตามร่องเขาที่มีความชื้น พันธุ์ไม้และพืชพื้นล่างที่พบได้แก่
ยาง กระบาก มะหาด มะยมป่า ไผ่บง ไผ่ฮก หวาย ตาว และเถาวัลย์ชนิดต่างๆ
สัตว์ป่าที่สำรวจพบในพื้นที่อุทยานแห่งชาติขุนน่านได้แก่
เก้ง เลียงผา หมูป่า ชะมด หมี เม่น กระรอก กระแต ไกป่า เป็นต้น
แหล่งท่องเที่ยว
น้ำตกสะปัน
อยู่ในท้องที่บ้านสะปัน หมู่ที่ 1 ตำบลดงพญา
น้ำตกอยู่ในลำน้ำปัน เป็นน้ำตกขนาดกลางมี 3 ชั้นใหญ่ ความสูงของน้ำตกชั้นที่
1, 2, และ3 สูงประมาณ 3, 5, 6, เมตร ตามลำดับ มีน้ำไหลตกตลอดทั้งปี
เป็นน้ำตกที่มีความสวยงามตามธรรมชาติ มากสภาพป่าไม้บริเวณน้ำตก มีความร่มรื่นร่มเย็น
สมบูรณ์สวยงามมาก สามารถเดินทางเข้าถึงน้ำตกได้โดยง่ายเพราะอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอบ่อเกลือ
เป็นระยะทางประมาณ 10 กิโลเมตร โดยสามารถใช้ยานพาหนะเดินทางถึงบริเวณน้ำตกได้
และเดินโดยทางเท้าต่ออีกประมาณ 100 เมตร
น้ำตกห้วยตี๋
อยู่ในท้องที่บ้านห้วยตี๋ บ้านบริวารของบ้านนาบง
หมู่ที่ 14 ตำบลบ่อเกลือใต้ (ปัจจุบันบ้านห้วยตี๋ได้ถูกอพยพไปรวมกับบ้านนาบง
ตามแผนงานโครงการพัฒนาพื้นที่เพื่อความมั่นคง พื้นที่ลุ่มน้ำน่าน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
พื้นที่ 9 บ้านสบมาง-นาบง) น้ำตกห้วยตี๋อยู่ในลำห้วยตี๋ เป็นน้ำตกขนาดกลาง
มี 6 ชั้นใหญ่ ความสูงของน้ำตก ชั้นที่ 1, 2, 3, 4, 5 และ 6 อยู่ประมาณระหว่าง
30, 20, 25, 15, 10, และ 10 เมตร ตามลำดับ มีน้ำไหลตกตลอดทั้งปี เป็นน้ำตกที่มีความสวยงามตามธรรมชาติมาก
สภาพป่าไม้บริเวณน้ำตกมีความร่มรื่นร่มเย็น สมบูรณ์สวยงามมาก
น้ำตกบ้านเด่น
อยู่ในท้องที่บ้านเด่น บ้านบริวารของบ้านสะปัน
หมู่ที่ 1 ตำบลดงพญา น้ำตกอยู่ในลำห้วยนัวะ เป็นน้ำตกขนาดกลาง เล็กกว่าน้ำตกสะปัน
มี 3 ชั้นใหญ่ ความสูงของน้ำตก ชั้นที่ 1, 2, 3, ประมาณ 7, 3, และ
5 เมตร ตามลำดับ มีน้ำไหลตกตลอดทั้งปี เป็นน้ำตก ที่มีความสวยงามทางธรรมชาติปานกลาง
สภาพป่าไม้บริเวณน้ำตกร่มรื่น ต้องเดินทางโดยทางเท้า ต่อจากบ้านสะปันไปอีกเป็นระยะทางประมาณ
1 กิโลเมตร
น้ำตกห้วยห้า
อยู่ในท้องที่บ้านนาบง หมู่ที่ 14 ตำบลบ่อเกลือใต้
น้ำตกอยู่ในห้วยห้า เป็นน้ำตกขนาดกลาง ประมาณเท่าน้ำตกสะปัน มี 3 ชั้นใหญ่
ความสูงของน้ำตกชั้นที่ 1, 2, 3 สูงประมาณ 8, 12,และ 50 เมตร ตามลำดับ
มีน้ำไหลตกตลอดทั้งปี เป็นน้ำตกที่มีความสวยงามตามธรรมชาติอย่างยิ่ง
โดยเฉพาะน้ำตกชั้นที่ 3 (ชั้นตาดผาแดง) ซึ่งมีความสูงของชั้นน้ำตกประมาณ
50 เมตร น้ำตกเป็นชั้นแบบขั้นบันไดรวม 5 ชั้น โดยน้ำตกทั้ง 5 ชั้น
จะมีความสูงอยู่ระหว่างประมาณ 3-12 เมตร น้ำตกกระจายสวยงาม สภาพป่าไม้บริเวณน้ำตกร่มรื่น
ร่มเย็น สมบูรณ์สวยงามมาก
ล้ำน้ำว้า
เป็นลำน้ำสายใหญ่สายเดียวที่ไหลผ่านกลางพื้นที่
เป็นระยะทางประมาณ 25.5 กิโลเมตร มีวังน้ำ แก่งหิน และหาดทรายริมน้ำ
ตลอดทั้งลำน้ำ สวยงาม เหมาะสำหรับพักผ่อน ศึกษาธรรมชาติ และกางเต็นท์พักแรม |
